Szkolny
Program Profilaktyki
Opracowali:
Anna Sterling
Katarzyna Bierowiec
Barbara Kwaśniewska
Kamila Królewicz
Aleksandra Telecka
Maria Gruszecka
Hanna Kamińska
Małgorzata Piotrowska
Hanna Lewandowska
Anna Zielińska
Arkadiusz Kujawski
Gruczno 2010
I. Podstawy prawne szkolnego programu
profilaktyki.
1.
Ustawa z dnia 7 września 1991
r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).
2.
Ustawa z dnia 9 listopada
1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów
tytoniowych Art.3).
3.
Ustawa z 26 października 1982
r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r.
Nr 147 poz. 1231).
4.
Ustawa z 19 sierpnia 1994 r.
o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 r.
Nr 111, poz. 535).
5.
Ustawa z 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485).
6.
Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej
wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach
szkół (Dz. U. z 2009 r., Nr 4, poz. 17).
7.
Rozporządzenie MENiS z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek
publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 52, poz. 466)
8.
Rozporządzenie MEN z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów
publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r.
Nr 61, poz. 624, z 2002 r. Nr 10, poz. 96, z 2003 r. Nr 146, poz. 1416, z 2004
r. Nr 66, poz. 606, z 2005 r. Nr 10, poz. 75, z 2007 r. Nr 35, poz. 222).
9.
Rozporządzenie MENiS z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów
nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. z 2002 r.
Nr 15, poz. 142 i Nr 137, poz. 1155, z 2003 r. Nr 39, poz. 337, Nr 116, poz.
1093, z 2004 r. Nr 43, poz. 393, z 2005 r. Nr 30 poz. 252, z 2008 r. Nr 72, poz.
420).
10.
Rozporządzenie MENiS z 31
stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i
zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem (Dz. U. Nr 26, poz. 226).
II. Problemy i zagrożenia występujące w szkole.
1. Objawy problemów oraz
przyczyny zachowań problemowych.
|
Objawy problemów |
Przyczyny zachowań
problemowych uczniów |
|
1. Wulgaryzmy, brak kultury
osobistej. 2. Lekceważący stosunek niektórych
uczniów do nauczycieli i pracowników
szkoły. 3.
Przenoszenie konfliktów
pomiędzy rodzinami na grunt szkolny. 4.
Brak tolerancji wśród
uczniów , podział na dzieci „ gorsze” i „lepsze”. |
-
wzorce wyniesione z domu -
obyczaj środowiskowy -
upust emocji -
chęć zwrócenia na siebie
uwagi, manifestowanie dojrzałości -
wzorce w mediach -
brak reakcji dorosłych -
solidaryzowanie się z grupą
o takich samych zachowaniach -
ubóstwo językowe |
|
5.
Niska frekwencja w
niektórych klasach. 6.
Wagary. |
-
brak zainteresowań i nieporadność
wychowawcza rodziców -
trudności w
nauce -
uległość wobec
kolegów -
lenistwo brak
ambicji edukacyjnych |
|
7.
Wysoki procent ocen dopuszczających i
niedostatecznych |
-
mało
przydatne życiowo informacje
w programach szkolnych -
brak nadzoru ze strony rodziców -
nieumiejętność samodzielnego uczenia się -
lenistwo -
brak
systematyczności |
|
8.
Nikotynizm. |
-
ciekawość -
pozowanie
na dorosłość -
odnalezienie
się w grupie -
moda ,
szpan , przekora , bunt |
|
9.
Agresja wśród uczniów, stosowanie przemocy. 10.
Kradzieże. 11.
Niszczenia mienia szkolnego. 12.
Konflikty z prawem niektórych uczniów. |
-
bezkarność -
chęć
dominowania i zaimponowania
grupie -
sposób
na załatwienie spraw
konfliktowych -
moda na agresję
i wpływ środków
masowego przekazu -
ubóstwo
rodzin |
2. Wspólne powody
motywów podejmowania zachowań
problemowych przez uczniów.
1)
Brak kontaktu
właściwego z rodzicami.
2)
Nuda, brak zainteresowań.
3)
Znalezienie miejsca
w grupie , chęć zaimponowania.
4)
Brak umiejętności
radzenia sobie z
problemami.
5)
Negatywne wzorce
w mediach.
6)
Bunt , przekora wobec
dorosłych
7)
Odreagowanie emocji.
8)
Uległość wobec
presji grupy , rówieśników.
9)
Chęć pokazania
się bardziej dorosłym .
10)
Lenistwo
11)
Brak
reakcji ze strony
dorosłych.
12)
Marazm lokalnego środowiska.
13)
Kontakt z nieformalnymi grupami wysokiego
ryzyka.
Najbardziej podatnym
wiekiem na podejmowanie
zachowań ryzykownych u
dzieci i młodzieży
jest czas między
10 a 18
rokiem życia . Szkoła ma
wpływ na niektóre
powody i motywy
postępowania uczniów , na niektóre
ma wpływ częściowy
a na niektóre
nie ma wpływu
wcale.
3. Przed podejmowaniem
zachowań problemowych najbardziej
chronią.
1.
Zainteresowania.
2.
Więź z
rodzicami.
3.
Pozytywny stosunek
do szkoły.
4.
Podejmowanie aktywności ( sport , nauka ,twórczość itp.)
5.
Ciekawość poznawcza.
6.
Radzenie sobie
z emocjami.
7.
Wsparcie w
trudnych sytuacjach.
8.
Pozytywna grupa
rówieśników.
9.
Autorytet.
10.
Opieka dorosłych.
III.
Diagnoza
problemów
1.
Nauczyciele wnikliwie
i uważnie przypatrują
się problemom dzieci
i ich rodzin , wyciągają z
obserwacji własne wnioski , opracowują całościową
strategię działania : co
robić , jak robić aby
przeciwdziałać skutkom powstających
problemów . Sprawdzają
osiągane efekty i
korygują działania ;
współpracują systematycznie z
różnymi służbami i
organizacjami w środowisku
lokalnym. Nasza placówka funkcjonuje
w środowisku , w którym
nie ma problemów z
wyłonieniem
indywidualnych przypadków
problemowych . Szkoła
reaguje natychmiast , co jest
odnotowane przez wychowawcę . Jeżeli zachodzi
potrzeba problem analizowany
jest przez pedagoga
i odnotowany w
jego dokumentacji.
2.
Zalecenia
stosowania szkolnego programu
profilaktyki ;
a.
bezrobocie , bieda
,marginalizacja
b.
nieporadność wychowawcza
wobec dzieci ,
c.
niska samoocena
dzieci i rodziców
d.
zaburzenia analizy
i syntezy
e.
problemy emocjonalne
młodzieży w wieku
dorastania
f.
sporadyczne kontakty z
alkoholem i papierosami
g.
nadużywanie alkoholu
w rodzinach
h.
niskie aspiracje
edukacyjne rodziców i uczniów
i.
komunikacja interpersonalna:
rodzice- dzieci, nauczyciel- rodzice
IV.
Cele, zadania, sposób realizacji oraz
spodziewane efekty szkolnego programu profilaktycznego.
A . Cele szkolnego programu
profilaktycznego.
1.
Systematyczna i
prawidłowa diagnoza zachowań
niepożądanych.
2.
Pozytywna współpraca z
rodzicami dzieci w
zakresie poradnictwa dotyczącego
potrzeb rozwojowych , zagrożeń
i sposobów im
zapobiegania.
3.
Właściwa i
wyczerpująca akcja informacyjna
dotycząca uzależnień ,
przemocy i psychomanipulacji.
4.
Wspieranie wszechstronnego rozwoju
dziecka , jego umiejętności psychospołecznych.
5.
Przekazywanie pozytywnych
sposobów samopoznania ,
samorealizacji , radzenia sobie ze
stresem , problemami życia codziennego .
6.
Promowanie zdrowego
stylu życia .
7.
Udzielanie właściwej
pomocy psychopedagogicznej dzieciom
grup ryzyka , informowanie o
dostępnych formach i
sposobach pomocy specjalistycznej .
B.
Zadania szkolnego programu profilaktycznego.
1.
Stworzenie przyjaznego
klimatu – dobra komunikacja ,
osobowe relacje pomiędzy
nauczycielami i uczniami , udzielenie emocjonalnego
wsparcia uczniom ,
szczególnie w trudnych
dla nich sytuacjach.
2.
Nauczyciele stanowiący
pozytywne wzorce.
3.
Wypracowanie spójnej
polityki szkoły wobec
zachowań niepożądanych oraz
konsekwentne jej wdrażanie – jasne określenie
wymagań co do
zachowań uczniów oraz
reakcja szkoły na
zachowania nieprawidłowe ,
informowanie o tym
uczniów i ich
rodziców .
4.
Budowanie dobrej
współpracy z rodzicami
i pozyskiwanie ich
jako sojuszników działań wychowawczych
oraz profilaktycznych prowadzonych
przez szkołę .
5.
Pomoc uczniom
z trudnościami dydaktyczno
- wychowawczymi
6.
Wczesne rozpoznanie
uczniów z grup
ryzyka i kierowanie
ich na badania
specjalistyczne w celu
przeprowadzenia wstępnej diagnozy.
7.
Udzielanie pomocy rodzicom w
zakresie badań przeprowadzanych przez poradnię
psychologiczno – pedagogiczną
i inne poradnie specjalistyczne.
8.
Udostępnienie uczniom
i rodzicom informacji
o specjalistycznej pomocy
poza szkołą – placówki służby
zdrowia i organizacji
pozarządowych.
9.
Szkolenie kadry
pedagogicznej w zakresie
profilaktyki zagrożeń oraz
umiejętności wychowawczych.
C.
Sposoby realizacji zadań.
1.
Diagnozowanie problemów:
stała obserwacja dzieci
oraz ich rodzin , konsultacje z
fachowcami tj. psycholog, socjoterapeutka, logopeda, specjalista od
uzależnień oraz sprawdzanie
efektów podjętych działań.
2.
Nawiązywanie kontaktów z
rodzicami.
3.
Rejestrowanie negatywnych
i aspołecznych zachowań, konsekwentne reagowanie na tego typu zachowania, systematyczne
rozmowy, podejmowanie
interwencji z
włączeniem rodziców, uczenie wrażliwości
społecznej.
4.
Realizacje: programów profilaktycznych, zajęć z
wychowania do życia
w rodzinie, zajęć socjoterapeutycznych.
5.
Realizacje zagadnień
z zakresu profilaktyki
w ramach godzin
do dyspozycji wychowawcy i pedagoga szkolnego.
6.
Organizacja imprez szkolnych
promujących zdrowy styl życia.
D. Plan strategii działań interwencyjnych
|
Grupy zachowań
niepożądanych |
Rodzaje wykroczeń |
Procedura postępowania |
|
Grupa I |
Niewłaściwe zachowanie obejmujące: -
przezywanie, zaczepki słowne -
prowokowanie, zakrzykiwanie -
obraźliwe gesty, drażnienie -
plotkowanie, kłótnie -
brak szacunku dla pracowników szkoły |
Przy pierwszym wykroczeniu: -
rozmowa z wychowawcą -
rozmowa z zespołem klasowym -
upomnienie wychowawcy na forum klasy -
wpis uwagi do dziennika lekcyjnego Kolejne wykroczenia: -
przeprowadzanie pogadanki w klasie -
rozmowa z pedagogiem szkolnym -
wezwanie rodziców do szkoły -
publiczne przeprosiny -
zakaz uczestnictwa w imprezach |
|
Grupa II |
Niewłaściwe zachowanie zakłócające proces nauczania i wychowania w szkole: -
wyszydzanie i oszczerstwa -
wulgaryzmy -
notoryczne przeszkadzanie na lekcji -
zastraszanie -
plucie -
negatywne zachowanie na stołówce -
negatywne zachowanie w autobusie szkolnym -
negatywne zachowanie na świetlicy szkolnej -
bicie z uszkodzeniem odzieży |
Przy pierwszym wykroczeniu: -
publiczne przeprosiny -
upomnienie wychowawcy -
informacja do rodziców -
zadośćuczynienie szkodzie -
wpis uwagi do dziennika lekcyjnego Kolejne wykroczenia: -
wezwanie rodziców do wychowawcy -
zakaz uczestnictwa w imprezach klasowych -
wezwanie rodziców do pedagoga szkolnego -
obniżenie oceny zachowania -
wizyta przedstawicieli szkoły w domu ucznia -
nagana do akt -
karne przeniesienie do innej klasy -
powiadomienie policji |
|
Grupa III |
Niewłaściwe zachowanie poważnie zakłócające proces
nauczania i wychowania w szkole: -
groźby, zastraszenia -
niszczenie mienia i rzeczy -
bójki, kopanie -
wagary |
Przy pierwszym wykroczeniu: -
publiczne przeprosiny -
zadośćuczynienie szkodzie -
wezwanie rodziców Kolejne wykroczenia: -
publiczna nagana dyrektora -
obniżenie oceny zachowanie -
poinformowanie i wezwanie rodziców i policji |
|
Grupa IV |
Szczególnie niewłaściwe zachowanie ucznia: -
palenie tytoniu -
picie alkoholu -
używanie wulgarnego słownictwa (bez żadnych
zahamowań) -
używanie środków odurzających -
kradzież i wyłudzenia -
bójki |
Przy jednorazowych wykroczeniu: -
wezwanie rodziców -
nagana i obniżenie zachowania -
zawiadomienie policji |
E. Założone
efekty.
1.
Nawiązanie pozytywnego
kontaktu z uczniami , nie ma
podziału na „ lepsze „
i „ gorsze „ dzieci ; lepsze rozumienie
ich problemów .
2.
Ukształtowanie prawidłowych
postaw wobec siebie
i innych ludzi , rozwinięcie poczucia
własnej wartości.
3.
Rozwiązanie problemów
, konfliktów uczniowskich w
oparciu o opracowany
wspólnie z uczniami
Regulamin Szkoły , Statut Szkoły .
4.
Coraz lepsze
uczestnictwo rodziców w
życiu szkoły .
5.
Zmienia się
świadomość rodziców , zrozumienie potrzeb
emocjonalnych młodzieży ,
potrzeb kulturalnych , potrzeb poznawania
świata .
6.
Kadra pedagogiczna
zna zakres profilaktyki
zagrożeń i doskonali
swoje umiejętności wychowawcze .
7.
Młodzież pozbywa
się trudności w
nauce oraz trudności
emocjonalnych .
8.
Zmniejszenie patologii , uzależnień wśród
młodzieży – ograniczenie
zainteresowania uczniów środkami
psychoaktywnymi i negatywnymi
subkulturami .
9.
Rodzice i
uczniowie wiedzą , gdzie
zwrócić się po
specjalistyczną pomoc poza
szkołą .
10.
Wszyscy uczniowie
zagrożeni uzyskują pomoc
PPP i specjalistycznych
placówek .
V. Ewaluacja szkolnego programu
profilaktyki .
1.
Zapisy w kronice szkoły .
2.
Analiza i
ilość uwag o
zachowaniu uczniów .
3.
Zapisy w
dzienniku lekcyjnym ,
dokumentacja pedagoga .
4.
Protokoły analitycznych
rad pedagogicznych .
5.
Analiza klasowych
programów wychowawczych .
6.
Ilość , jakość
i tematyka szkoleń
nauczycieli.
7.
Ilość literatury o
tematyce profilaktycznej zgromadzonej
w bibliotece.
8.
Ilość spotkań
, przedstawień
zorganizowanych dla młodzieży
poświęconych profilaktyce .
9.
Analiza ocen
zachowania uczniów.
10.
Ilość realizowanych
programów profilaktycznych .
11.
Lista obecności
rodziców na zebraniach .
12.
Gazetki tematyczne
dotyczące profilaktyki pierwszorzędowej .
Załączniki:
1. Treści programu profilaktyki realizowane w ramach zajęć lekcyjnych w
klasie I.
2. Treści programu profilaktyki realizowane w ramach zajęć lekcyjnych w klasie
II.
3. Treści programu profilaktyki realizowane w ramach zajęć lekcyjnych w
klasie III.
Przyjęty do realizacji w roku szkolnym 2010/2011
Uchwałą RP nr 10/2010
z dnia 15.09.2010 r.
oraz pozytywnie zaopiniowany przez RR i SU.